DOLAR 31,4261 0.15%
EURO 34,1176 0.15%
ALTIN 2.108,120,35
BITCOIN %
İstanbul
11°

AÇIK

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

adana haber - agrı haber - haber ajansı - akdag haber - akit tv haber - almanya haber - ana haber bülteni - news haber - ankara haber - arabistan haber - asayiş haber - spor haber - ataköy haber - avrupa gazetesi - avustralya haber - aybastı haber - azerbaycan haber - bağdat haber - bartın haber - başakşehir haber - basın bülten - batum haber - bayburt haber - beykent haber - bilişim haber - boomerang haber - çankırı haber - cnbc haber - cnn haber - dobra haber - doğuş gazetesi - dolunay haber - doruk haber - dünya haber merkezi - ermenistan haber - flash haber - fox haber - fox tv haber - fransa haber - gazete gündem - gaziantep haber - gaziantep haber - giresun haber - global bülten - gümüşhane haber - gümüşhane manşet/a> - gürcistan haber - haber28 haber - 365 haber - 365tv haber - haber60 haber - haber ajansı - haber aktif - best haber - birgün haber - objektif haber - haber özetleri - sizin haber - hakkari haber - hep haber - ığdır haber - ılgın haber - ingiltere haber - internet haber - iskenderun haber - istihbarat haber - kadının sesi haber - kanada haber - kanal24 haber - kanal7 haber - kanal a haber - kanal t haber - kapsam haber - karadeniz haber - karamürsel haber - kazakistan haber - kent haber - kıbrıs haber - kıbrıs tv haber - küçükçekmece haber - maçka haber - madtv haber - magazinpress haber - makedonia haber - malatya haber - megachannel haber - merkez ana haber - muş haber - olay tv haber - öncü haber - özbekistan haber - özgür haber - özlem haber - parti haber - pause haber - polis haber - samsun gazete haber - sandıklı haber - seçim haber - sendika haber - show haber - show tv haber - sivil haber - star tv haber - suriye haber - tatil haber - teşkilat haber - tokat gazete haber - trt1 haber - türkistan haber - tv5 haber - tvnet haber - ultra haber - ulusal bülten haber - ulusal kanal haber - vatan haber - uluslararası haber - yerel bülten haber - yeryüzü haber - zaman haber - adalet haber - adana gündem haber - alem haber - aliağa haber - amasya haber - anadolu manşet haber - ankara güncel haber - antalya haber - antep gazetesi haber - askeri haber - aydın haber - bağcılar haber - basın haber - beylikdüzü haber - beypazarı haber - beyşehir haber - bodrum haber - bomba haber - bozkır haber - cep haber - çeşme haber - denizli gündem haber - doğubeyazıt haber -elbistan haber - erzurum gündem haber - evrensel haber - evrim haber - gaziantep bülten haber - girişim haber - gölbaşı haber - 365 haber - 44 haber - 73 haber - 77 haber - aksiyon haber - arşiv haber - bir haber - channel haber - karadeniz haber - özet haber - port haber - sosyal haber - haber yazıyo - haber yelkeni - hemen haber - istanbul haber - istanbul son haber - kandıra haber - kars manşet haber - kayseri manşet haber - magazin tv haber - merzifon haber - nesil haber - news haber - onay haber - ordu manşet haber - şafak haber - samsun manşet haber - sarıyer haber - sarıyer son haber - sky haber - tarım haber - taşova haber - trabzon manşet haber - video haber - yükseliş haber - zafer haber - küre haber - haber - haber - anadolu haber - antakya haber - çarşamba haber - aksiyon haber - haber turu - ulusal haber - internet gazetesi haber - millet gazetesi haber" - moda haber -organik haber -smart haber -terme haber - zara haber
Burada yaşayan insanlar evlerinden çıkıp binlerce yıl geriye gidiyor ve bu hiç iyi bir şey değil… ‘Bunun çok büyük bir iş olması denemeyeceğimiz anlamına gelmiyor’
  • Haber Ulusal
  • Genel
  • Burada yaşayan insanlar evlerinden çıkıp binlerce yıl geriye gidiyor ve bu hiç iyi bir şey değil… ‘Bunun çok büyük bir iş olması denemeyeceğimiz anlamına gelmiyor’
27 okunma

Burada yaşayan insanlar evlerinden çıkıp binlerce yıl geriye gidiyor ve bu hiç iyi bir şey değil… ‘Bunun çok büyük bir iş olması denemeyeceğimiz anlamına gelmiyor’

ABONE OL
10 Ocak 2024 00:09
Burada yaşayan insanlar evlerinden çıkıp binlerce yıl geriye gidiyor ve bu hiç iyi bir şey değil… ‘Bunun çok büyük bir iş olması denemeyeceğimiz anlamına gelmiyor’
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Nikita Zimov, Kuzey Kutup Dairesi’nin hemen yukarısında Sibirya’nın Yakutistan Cumhuriyeti sınırları içinde kalan bölgesinde, kahverengi yapışkan çamurlar arasında dolaşıyordu. Güneş tepede parlıyordu; hava 21 santigrat derece civarıydı.

Takvimler Ağustos 2022’yi gösteriyordu ama Zimov bir anlamda zamanda binlerce yıl geriye gitmişti.

Yakutistan’da bulunan Pleistosen Parkı’nın ve Kuzeydoğu Bilim İstasyonu’nun yöneticisi olan Zimov’un ayaklarının altındaki zemini oluşturan buz katmanları, ağır ağır çözülüyordu.

Kuzeydoğu Bilim İstasyonu, permafrosttaki çözülmenin, sera gazı emisyonlarının ve iklimle ilgili diğer konuların araştırıldığı bir merkez.

Bu katmanlarda Pleistosen dönemi adı verilen son Buzul Çağı’nda yani binlerce yıl önce ölen yapraklar, kökler ve hayvanların kalıntıları yatıyordu.

HER YERDEN DAHA HIZLI ISINIYOR

Dünyanın dört bir yanı hızla ısınıyor. Ancak Sibirya’daki ısınmanın hızı dünyanın geri kalanının iki katı.

Bu hızlı değişim, permafrost adı verilen ve Rusya’nın yüzölçümünün üçte ikisini oluşturan sürekli donuk toprağın asırlar sonra ilk kez çözülmesine neden oluyor. (Permafrost “kalıcı” anlamına gelen “permanent” ve “donma” anlamına gelen “frost” kelimelerinin birleşiminden oluşuyor.)

Bilim insanları Pleistosen Parkı’nda keçi gibi otçul hayvanlar yetiştiriyor. Amaç hayvanların yaz aylarında otları ve çalıları yemesi, kış aylarında da kalın kar katmanını sağlamlaştırıp permafrostun çözülmesinin önüne geçilmesi.

BİLİM İNSANLARI 46.000 YAŞINDAKİ SOLUCANI CANLANDIRDI

Permafrost bölgelerde yüzeyi kaplayan ağaç altı çalılıkları geçmişte çok büyük orman yangınlarına neden oldu. Dahası çözülmekte olan topraktan atmosfere sera gazları salınıyor.

Yüz binlerce yıldır ilk kez yumuşayan topraklarda iskeletler ve hastalık yapan mikroorganizmalar açığa çıkıyor. Binlerce yıldır uyumakta olan canlılar uyanıyor.

Geçtiğimiz Temmuz ayında bilim insanları permafrostta hapsolmuş 46.000 yaşında bir solucanı hayata döndürmeyi başardı. Avrupalı araştırmacılar, permafrost çözülmeye devam ederse, çok eski zamanlara ait virüslerin ortaya çıkabileceği konusunda uyarılarda bulundu.

Yakutistan’da 2021 yazında meydana gelen orman yangınlarında milyonlarca hektar arazi kül oldu

HER YERDEN METAN GAZI SIZIYOR

Zimov’un işi çözülmenin etkilerini takip edip, azaltabilecek planlar yapmak.

Permafrost çözüldükçe, mikroplar buzun içinde hapsolmuş karbonu besin olarak tüketmeye başlıyor. Bunun sonucunda ortaya karbondioksit ve metan gazı çıkıyor. Bu güçlü sera gazları atmosfere yayılıyor hatta küçük akarsularda bile tespit edilebiliyor. Örneğin Zimov uzun bir çubuğu suyun dibine sapladığında gaz baloncukları yüzeye çıkıyor.

Parkın çalışanları metan emisyonlarını sürekli takip ediyor. Topraktan sızan yıllık sera gazı miktarı, bazı ülkelerin yıllık emisyon ölçümlerinin bile üzerinde çıkıyor.

“TUNDRAYI YENİDEN YABANLAŞTIRMAK” MÜMKÜN MÜ?

Eşi ve üç kızıyla parktan 40 kilometre uzakta, ücra bir yerde yaşayan Zimov, “Yazın tonlarca sivrisinek oluyor, kışın da çok karanlık ve soğuk. Ama yine de insanın evi gibisi yok” ifadelerini kullandı.

Bu söz abartı değil gerçek. Zira babası Sergey de araştırma istasyonunda görevli bir bilim insanı olduğundan Zimov, doğma büyüme buralı.

2006 yılında Sergey ile Alaskalı çevrebilimci Katey Walter Anthony, Nature dergisinde, permafrostun çözülmesinin iklim değişikliğini nasıl etkilediğine dair bir araştırma yayımladı. Ardından Zimovlar sorunu çözmek için “arktik tundrayı yeniden yabanlaştırma” çözümünü üretti.

YUMUŞAYAN TOPRAK VE ERİYEN BUZLAR HAYATI ALTÜST EDİYOR

Ufak arazide, bizon ve deve gibi soğuk iklimlere uygun otlak hayvanları yaşıyor. Araştırmacılar bu hayvanların kış ayları boyunca koruyucu kar katmanlarını düzleştirip yayarak, yaz gelmeden toprağın donmasını sağlayacağını umut ediyor.

Ancak zaman daralıyor. Çözülmekte olan toprak bu uzak yerlerde günlük hayatı değişime uğratıyor. Altyapılar çöküyor, evler yıkılıyor, mezarlıkları su basıyor.

Örneğin Srednekolymsk köyünde mezarlar, eriyen buzların açığa çıkardığı suların altında kalmış durumda. Yakutistan’ın en büyük atık yönetim tesislerinden biri de harabeye dönmüş vaziyette.

“BÜYÜK BİR GÖREV OLMASI DENEMEYECEĞİMİZ ANLAMINA GELMİYOR”

Zimov permafrostun derinliğini günbegün kayıt altına alıyor. Bu sayede Kuzey Kutup Dairesi’nin üst kısmında kalan köylerin ne kadarının ortadan kaybolduğu ölçülebiliyor.

Nihai hedef, önümüzdeki 25 yılda parkın insan müdahalesinden tamamen arındırılması. Zimov, “Çalışmamızın amacı kendi kendine yetebilen bir sistem kurmak” dedi. Ancak bunun o kadar da kolay bir iş olmadığının da farkında olduğunu belirtti.

Zimov, “Projemizle ilgili en temel eleştiri, bu kadar büyük bir görevi hayata geçirebilecek kadar yeterli zaman olmaması. Evet, bu çok büyük bir iş olabilir. Ama bu denemeyeceğimiz anlamına gelmiyor” diye konuştu.

Asfalttaki dikkat çekici dalgalanmanın sebebi permafrosttaki erime

ÇÖZÜLME YAŞAM TARZINI TEHDİT EDİYOR

Sibirya’da yaşayanlar, asırlardır soğukta hayatta kalabilmek için edindikleri bazı adetler doğrultusunda yaşıyor. Örneğin burada borular yerin altından değil üstünden geçiyor. Kış boyunca otomobiller kontak kapatmıyor çünkü motor bir kez kapandı mı hemen donuyor ve yeniden çalıştırılması mümkün olmuyor.

İnsanlar dondurucu soğuklara karşı direnebilmek için tepeden tırnağa kürklere bürünüyor. Bu sadece bir hayatta kalma savaşı değil, aynı zamanda bir yaşam tarzı ve permafrostun çözülmesi bu yaşam tarzını da tehdit ediyor.

The Washington Post’un “Siberia’s ice is melting, revealing its past and endangering its future” başlıklı haberinden derlenmiştir.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
deneme bonusudedektifdeneme bonusu veren sitelerfixbetfixbet girişbonus veren bahis sitelerimatadorbettesttestmatadorbet